HSV

Wprowadzenie: HSV po wniknięciu przemieszczają się drogą włókien nerwowych do neuronów czuciowych: HSV-1 najczęściej do zwoju trójdzielnego, HSV-2 najczęściej do zwojów nerwów rdzeniowych S2-S5, gdzie pozostaje w postaci utajonej. Pod wpływem czynników zewnętrznych dochodzi do jego reaktywacji (stres, wyziębienie, miesiączka, osłabienie, niedożywienie, choroba, ekspozycja na promieniowanie UV), rzadziej samoistnie. Występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Zdarza się, że HSV-2 jest przyczyną opryszczki wargowej (herpes labialis) a HSV-1 opryszczki narządów płciowych (herpes genitalis). Choroba ma charakter nawracający i przebiega przez całe życie.

Objawy: wirus HSV jest przyczyną głównie zmian zapalnych na granicy skóry i błony śluzowej (wargi i narządy płciowe), a także rzadziej zapalenia spojówki i rogówki, skóry lub mózgu. Na błonie śluzowej jamy ustnej występują pierwotne opryszczkowe zapalenie dziąseł i jamy ustnej (gingivostomatitis herpetica), wtórne opryszczkowe infekcje, opryszczka warg (herpes labialis). Pierwotne opryszczkowe zapalenie dziąseł i jamy ustnej (gingivostomatitis herpetica) jest ostrym zakażeniem wirusowym występującym u małych dzieci i młodzieży. Może przebiegać bezobjawowo lub z gwałtownymi charakterystycznymi objawami. W ciągu 1-3 dni na bolesnej, zaczerwienionej błonie śluzowej policzków, migdałków, tylnej ścianie gardła, języku pokrytym szarym nalotem, warg i podniebienia dochodzi do wysiewu wielu pęcherzyków, które po 24 godzinach pękają pozostawiając małe, bolesne, okrągłe, płytkie owrzodzenia pokryte żółto-szarym rzekomobłoniastym nalotem i otoczone rąbkiem rumieniowym. Zakażenie ma nagły początek, występuje wysoka gorączka, złe samopoczucie, jadłowstręt. Nowe wykwity pojawiają się w czasie pierwszych 3-5 dni i goją się w ciągu 10-14 dni bez pozostawienia blizny. Stałym objawem jest bolesne, obustronne powiększenie węzłów chłonnych. Zmiany prawie zawsze są obecne na dziąsłach powodując ich ostry stan zapalny, czasami bez obecności pęcherzyków. Objawy ostre utrzymują się 5-7 dni, gojenie ran trwa 2 tygodnie, natomiast wydalanie wirusa HSV ze śliną może trwać ponad 3 tygodnie. Pęcherzyki na podłożu rumieniowym, dziąsła nabrzmiałe i zmienione zapalnie, liczne drobne zmiany z przekrwioną obwódką, pękające i tworzące bolesne owrzodzenia i nadżerki pokryte białawym nalotem (gingivostomatitis et pharyngitis herpetica), język obłożony z widocznymi pęcherzykami na powierzchni.

Różnicowanie: należy przeprowadzać w stosunku do grzybicy, aft, choroby rąk, ust i stóp, herpanginy, zapalenia paciorkowcowego, ostrego wrzodziejącego zapalenia jamy ustnej, rumienia wielopostaciowego (zespół Stevensa i Johnsona) oraz pęcherzycy zwykłej.

Leczenie: jest zwykle objawowe, stosuje się 5% krem Acyklovir lub Walacyklovir, które zmniejszają nasilenie objawów zarówno zakażenia pierwotnego jak i nawracającego, ale nie eliminują wirusa, nie zmniejszają ryzyka zakażenia innych osób, ani częstości i stopnia nasilenia nawrotów w przyszłości, maści antyseptyczne oraz miejscowo odkażające i płyny przeciwzapalne. W przypadku występowania objawów ogólnych zalecane są również leki przeciwgorączkowe, odpowiednia dieta i leki wzmacniające odporność organizmu. Zakażenie pierwotne: Acyklowir (Hascovir, Heviran, Zovirax) stosuje się w dawce 400 mg co 8h lub 200mg co 4-5h 5x dziennie przez 7-10 dni. Walacyklowir (Vacidor, Valtrex) stosuje się w dawce 1000mg co 12h przez 7-10 dni. Zakażenie nawracające najlepiej rozpocząć w okresie objawów zwiastujących nadejście choroby, najpóźniej w dniu wystąpienia wykwitów: Acyklowir (Hascovir, Heviran, Zovirax) stosuje się w dawce 400 mg lub 800 mg co 8h lub 800 mg co 12h przez 5 dni. Walacyklowir (Vacidor, Valtrex) stosuje się w dawce 500mg co 12h przez 3 dni lub 1000 mg co 24h przez 5 dni. Prowadzone są obecnie obiecujące badania nad lekami przeciwwirusowymi nowej generacji jak Amenamevir i Pritelivir. W okresie aktywności wirusa istnieje zwiększone ryzyko dla personelu medycznego wystąpienia u nich objawów skórnych (herpetic whitlow) lub ocznych (ophthalmic keratitis). Carident (Chema).

Postępowanie: podczas przyjmowania pacjenta z aktywną opryszczką zalecane jest odstąpienie od leczenia lub ograniczenie się do leczenia interwencyjnego, założenie podwójnych rękawiczek, maseczki, okularów ochronnych lub przyłbicy, stosowania fartucha z długim rękawem, ssaka, poinformowanie personelu pomocniczego o konieczności zachowania szczególnej ostrożności podczas zabiegu (asystowanie, pobieranie wycisków, odlewanie modeli) oraz po jego zakończeniu (przygotowywania stanowiska do przyjęcia kolejnego pacjenta, mycie narzędzi, sterylizacja). Podczas przedłużającego się zabiegu należy często zmieniać rękawiczki, a podczas ich wymiany myć ręce płynami do dezynfekcji i gorącą wodą. Wskazane jest aby również pacjent po zakończonym zabiegu umył dłonie i twarz płynem dezynfekcyjnym i wodą.

Bibliografia:

  1. Mills S.E. ; Dental Clinics of North America ; Waterborne pathogens and dental waterlines ; 2003.Merchant V.A. ; Dental Clinics of North America ; Herpesviruses and other microorganisms of concern in dentistry ; 1991.
  2. Peterson L.J., Ellis E., Hupp J.R., Tucker M.R. ; Chirugia stomatologiczna i szczękowo – twarzowa ; 2001.
  3. Harrel S.K., Molinari J. ; Journal of the American Dental Association ; Aerosols and splatter in dentistry: a brief review of the literature and infection control implications ; 2004.
  4. Clementi N., Criscuolo E., Cappelletti F., Burioni R., Clementi M., Mancini N. ; Drug Discovery Today ; Novel therapeutic investigational strategies to treat severe and disseminated HSV infections suggested by a deeper understanding of in vitro virus entry processes ; 2016.
  5. Birkmann A., Zimmermann H. ; Current Opinion In Virology ; HSV antivirals – current and future treatment options ; 2016.
  6. Browning W.D., McCarthy J.P. ; A case series: herpes simplex virus as an occupational hazard ; Journal of Esthetic and Restorative Dentistry ; 2012.
  7. Lewis M.A. ; Herpes simplex virus: an occupational hazard in dentistry ; International Dental Journal ; 2004.
    8. Szczeklik A. ; Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie ; Wydawnictwo Medycyna Praktyczna ; 2005.
  8. Seigel M. ; Diagnosis and management of recurrent herpes simplex infections ; Journal of the American Dental Association ; 2002.
  9. Miller C., Redding S. ; Diagnosis and management of orofacial herpes simplex virus infections ; Dental Clinics of North America ; 1992.
  10. Kanjirath P., Coplen A., Chapman J., et al. ; Effectiveness of gloves and infection control in dentistry: student and provider perspectives ; Journal of Dental Education ; 2009.
  11. Lewis M. ; Herpes simplex virus: an occupational hazard in dentistry ; International Dental Journal ; 2004.
  12. McMechen D.L., Wright J.M. ; A protocol for the management of patients with herpetic infections ; Dental Hygiene ; 1985.
  13. Rowe N., Heine C., Kowalski C. ; Herpes whitlow: an occupational disease of practicing dentists ; Journal of American Dental Association ; 1982.
  14. Harrel S.K., Molinari J. ; Aerosols and splatter in dentistry: a brief review of the literature and infection control implications ; Journal of the American Dental Association ; 2004.
Rozpowszechnij:
słowa klucze: , ,
2017-12-11T19:16:19+00:00