Niewydolność Nadnerczy

Wprowadzenie: niewydolność nadnerczy jest wynikiem uszkodzeniem kory nadnerczy objawiającej się osłabieniem, spadkiem masy ciała, zmęczeniem, hiperpigmentacją skóry i błon śluzowych. Najczęściej jest spowodowana przewlekłym stosowaniem sterydów. Pacjenci mają okrągłą twarz “księżyca w pełni”, cienką i przezroczystą skórę z wieloma rozstępami. Podstawą leczenia wielu chorób nerek takich jak pierwotne i wtórne kłębuszkowe zapalenie nerek, zaburzenia wapniowo-fosforanowe (nadczynność przytarczyc) w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek, skrobiawica, stan niedożywienia w przewlekłej niewydolności nerek i u chorych dializowanych, przeszczep nerki, leczenie immunosupresyjne, jest likwidacja wszelkich ognisk zakażenia (sanacja jamy ustnej) w osłonie antybiotykowej. Pozostawienie ognisk zakażenia w okresie leczenia immunosupresyjnego osłabiającego barierę obronną organizmu może doprowadzić do wysiewu bakteryjnego i posocznicy zagrażającej życiu chorego choroby nerek stanowią przeciwwskazanie do wszczepiania implantów Schorzenie o etiologii wieloczynnikowej jest wynikiem uszkodzenia kory nadnerczy.

Objawy: wczesnymi objawami są nudności, zmęczenie, osłabienie, zaburzenia psychiczne, wymioty, spadek ciśnienia, silne bóle brzucha, mięśni pleców i kończyn dolnych. Następnymi objawami są całkowite zwiotczenie pacjenta, utrata przytomności oraz śpiączka.

Postępowanie: wprzeciwieństwie do ludzi zdrowych, pacjenci cierpiący na niewydolność nadnerczy nie uwalniają w sytuacji stresowej sterydów endogennych (adrenalina), dlatego też w gabinecie może pojawić się spadek ciśnienia krwi, omdlenie, nudności, gorączka. W przypadku krótkich i prostych zabiegów (brak stresu) wystarczy ograniczenie lęku pacjenta, natomiast przed dłużej trwającymi lub bardziej rozległymi zabiegami zalecana jest konsultacja z lekarzem prowadzącym (endokrynolog), przygotowanie pacjenta do zabiegu i ewentualne tymczasowe zwiększenie dawek sterydów (60 mg hydrokortyzonu przed zabiegiem, 40 mg przez 2 kolejne dni, 20 mg przez 3 kolejne dni). W przypadku pojawienia się niepokojących objawów należy przerwać zabieg, monitorować czynności życiowe, ułożyć głowę pacjenta poniżej linii kolan, podać tlen, zabezpieczyć dostępu do żyły, podać dożylnie lub domięśniowo 100 mg hydrokortyzonu, wezwać pogotowie, podać krystaloidy aż do ustąpienia niedociśnienia. Utrata przytomności wymaga podjęcia akcji reanimacyjnej. Jeśli chory nie przyjmuje na stałe steroidów, ale otrzymywał w minionym roku przynajmniej 20 mg hydrokortyzonu (lub jego ekwiwalent) przez 2 tyg. Ważne jest zastosowanie protokołu redukcji stresu, monitorowanie czynności życiowych, na dzień przed zabiegiem i w dniu zabiegu 60mg hydrokortyzonu, bezpośrednio przed zabiegiem 60mg hydrokortyzonu i.v. lub i.m. Przez 2 dni po zabiegu 40mg hydrokortyzonu na dobę, następnie przez 3 dni 20mg/24h.

Bibliografia:

  1. Peterson L.J., Ellis E., Hupp J.R., Tucker M.R. ; Chirugia stomatologiczna i szczękowo – twarzowa ; 2001.
  2. Szczeklik A. ; Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie ; Wydawnictwo Medycyna Praktyczna ; 2005.
  3. Khalaf M.W., Khader R., Cobetto G., Yepes J.F., Karounos D.G., Miller C.S. ; Risk of adrenal crisis in dental patients: results of a systematic search of the literature ; American Dental Association ; 2013.
  4. Henderson S. ; What steroid supplementation is required for a patient with primary adrenal insufficiency undergoing a dental procedure? ; Dental Update ; 2014.
  5. Jung C., Inder W.J. ; Management of adrenal insufficiency during the stress of medical illness and surgery ; Medical Journal of Australia ; 2008.
Rozpowszechnij:
słowa klucze:
2017-12-14T13:07:20+00:00